Laatst bijgewerkt: 14 juni 2026

Vlak voor iemand met ontslag naar huis mag, komt er altijd een moment waarop de praktische kant van herstel ineens concreet wordt. Lopen naar het toilet, bijvoorbeeld, dat de eerste dagen gewoon niet zo soepel gaat als je zou willen.

Een postoel is dan al snel onderwerp van gesprek. Niet omdat het ingewikkeld is, maar omdat niemand vooraf weet of je hem moet kopen, of dat de zorgverzekering hier iets in betekent.

Hierbij leg ik uit hoe dat precies zit: wanneer lenen kan, wanneer de gemeente in beeld komt, en wanneer kopen gewoon de simpelste route is.

Wat is een postoel en wanneer heb je er een nodig?

Een postoel is een stoel met een uitneembare emmer (de po) onder de zitting, waarmee je naar het toilet kunt zonder naar de wc te lopen. Sommige modellen zijn ook te gebruiken als toiletverhoger, met de po eruit en direct over het toilet geplaatst.

Op de afdeling kom ik een postoel vooral tegen bij patiënten die net geopereerd zijn en nog niet ver mogen of kunnen lopen. Thuis zie je hetzelfde patroon terug:

  • na een operatie, waarbij lopen naar het toilet de eerste dagen lastig of pijnlijk is
  • na een bevalling, als zitten en lopen nog ongemakkelijk aanvoelen
  • bij ziekte met veel toiletbezoek en weinig energie om steeds te lopen
  • ’s nachts, voor wie niet veilig naar een verder gelegen toilet kan

In al deze situaties gaat het meestal om een periode van een paar dagen tot een paar weken. Dat is meteen relevant voor de vraag die hierna komt: kopen of lenen.

Een postoel lenen via je zorgverzekering

Wat veel mensen niet weten: een postoel (ook wel toiletstoel genoemd) staat op de lijst van hulpmiddelen die je via de basisverzekering kunt lenen, zonder dat je daar apart voor verzekerd hoeft te zijn.

Dit loopt via thuiszorgwinkels zoals Medipoint, Medicura of Vegro. Je bestelt het hulpmiddel online of telefonisch, en de winkel regelt de afhandeling met je zorgverzekeraar. Voor jou is het op dat moment gratis.

De leenperiode is maximaal 26 weken. Voor de meeste situaties waarin een postoel nodig is, een paar weken herstel na een operatie of bevalling, is dat ruim voldoende.

Goed om te weten: dit geldt niet voor elk hulpmiddel. Een rollator of elleboogkrukken worden meestal niet meer vanuit de basisverzekering vergoed. Een postoel zit in een andere, gunstigere categorie, waardoor lenen hier vaak wél een reële optie is.

Langer dan 26 weken nodig? Dan kom je bij de Wmo terecht

Soms is van tevoren al duidelijk dat een postoel niet tijdelijk is. Bijvoorbeeld bij iemand die structureel slecht ter been is en het normale toilet niet meer veilig kan bereiken.

In dat geval loopt de vergoeding niet meer via de zorgverzekeraar, maar via de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) van de gemeente.

Het traject ziet er ongeveer zo uit:

  • je meldt de behoefte aan bij het Wmo-loket van je gemeente
  • er volgt een gesprek, vaak een “keukentafelgesprek” genoemd, waarin iemand van de gemeente met je doorneemt wat je nodig hebt en waarom
  • de gemeente bepaalt of je in aanmerking komt voor een vergoeding
  • bij toekenning krijg je het hulpmiddel via een leverancier waarmee de gemeente samenwerkt

In de praktijk zie ik vaak dat mensen denken dat ze automatisch recht hebben op een vergoeding zodra ze een postoel nodig hebben. Dat is niet zo. De gemeente kijkt naar de hele situatie, niet alleen naar het hulpmiddel zelf, en beoordeelt per persoon of een vergoeding wordt toegekend.

Bij een leverancier waarmee de gemeente afspraken heeft, krijg je de postoel meestal in bruikleen. Werkt de gemeente niet met die leverancier, dan koop je hem zelf en kan een deel van de kosten soms worden vergoed.

Dit traject duurt logischerwijs langer dan het simpelweg bestellen van een leenproduct. Voor kortdurend gebruik is dit dan ook niet de aangewezen route, daarvoor is de zorgverzekering sneller.

Postoel kopen: wanneer is dat slimmer dan lenen?

Lenen is niet altijd de snelste weg. Sommige mensen hebben liever meteen iets in huis, zonder eerst te bestellen en te wachten op levering.

Kopen is vooral logisch wanneer:

  • je de postoel snel nodig hebt, bijvoorbeeld bij een geplande operatie waarvan je de ontslagdatum al weet
  • het om een kortdurende periode gaat en je geen zin hebt in een leenproces voor iets dat je over een paar weken weer terug moet brengen
  • je na de leenperiode van 26 weken besluit het hulpmiddel te houden, soms is overnemen met korting mogelijk, maar dat verschilt per leverancier

Wil je toch liever meteen iets kopen, dan vind je hier een vergelijking van postoelen die geschikt zijn voor thuisgebruik.

Postoel na een bevalling

Na een bevalling speelt vaak iets dat weinig mensen van tevoren beseffen: zitten kan even pijnlijk zijn, en lopen naar het toilet kost meer moeite dan normaal. Bij hechtingen of een keizersnede is dat helemaal het geval.

Een postoel naast het bed scheelt dan in de eerste dagen behoorlijk. Niet omdat het normale toilet onbereikbaar is, maar omdat elke onnodige beweging in die periode net iets te veel kan zijn.

Voor deze korte periode is lenen via de zorgverzekering meestal de meest logische keuze. Wil je de postoel na de kraamtijd liever niet meer terugbrengen, dan is kopen ook een optie.

Een postoel zelf betalen: kun je dit aftrekken bij de belasting?

Hulpmiddelen kunnen in sommige gevallen meetellen bij de aftrek van specifieke zorgkosten in je belastingaangifte. Dat geldt echter alleen voor het deel dat je daadwerkelijk zelf hebt betaald, niet voor kosten die al door je zorgverzekeraar zijn vergoed, en pas boven een bepaald drempelbedrag.

Voor de meeste mensen is dit bij een postoel niet relevant. Omdat lenen via de zorgverzekering vaak al gratis is, blijft er simpelweg niets over om af te trekken. Heb je toch zelf betaald en wil je weten of dit in jouw situatie meetelt, dan vind je de actuele voorwaarden op de website van de Belastingdienst.

Welke route het beste past, hangt vooral af van hoe lang je de postoel nodig denkt te hebben. Voor een paar weken is lenen of kopen meestal het snelst geregeld. Is de behoefte blijvend, dan loont het om toch het gesprek met de gemeente aan te gaan, ook als dat in eerste instantie meer moeite kost.

Titelfoto: Jonas Thomann – Pexels

Delen:

Over de auteur: Carla

Mijn naam is Carla, verpleegkundige en werkzaam in een ziekenhuis, waar ik dagelijks betrokken ben bij de zorg voor patiënten in een klinische setting. Met meer dan 20 jaar ervaring in het ziekenhuis weet ik hoe belangrijk praktische kennis en hulpmiddelen zijn die écht werken tijdens lange en soms drukke diensten.

Op Nursepoint.nl deel ik mijn inzichten over werken in de zorg, verpleegkundige opleidingen, loopbaanontwikkeling en praktische hulpmiddelen. Mijn artikelen zijn gebaseerd op eigen ervaring, actuele praktijkkennis en een nuchtere kijk op het verpleegkundig vak.

Sommige links zijn affiliate links. Dit betekent dat NursePoint.nl een commissie kan ontvangen wanneer via zo’n link een aankoop wordt gedaan, zonder extra kosten voor de bezoeker. Deze vergoeding heeft geen invloed op de inhoud, beoordeling of onafhankelijkheid van de gepubliceerde informatie.

De informatie op Nursepoint.nl is bedoeld ter algemene informatie en vervangt geen professioneel of medisch advies.